Durante atividade ne'e, ekipa husi Autoridade Munisipál identifika katak iha komunidade balun, maioria husi área Komoro, ne'ebé okupa rai no konstrui hela uma iha Foho Leten Tibar la tuir prosedimentu legal no regulamentu governu nian.
Além de ne'e, identifika mós atividade tesi ai-horis arbiru iha área protejida ne'ebé bele hamosu estragus ba ambiente no ekosistema lokal.
Iha oportunidade ne'e, Sekretáriu Munisipál ba Assuntu Administrasaun no Assuntu Sosiál, Zito António Oliveira da Costa Zito António Oliveira da Costa hatete, komunidade sira labele hanoin katak SEATOU servisu deit iha Díli.
Tuir nia esplika, SEATOU hanesan instituisaun Estadu nian ne'ebé hala'o nia knaar bazeia ba Dekretu-Lei Núm. 33, no nia autoridade estende ba territóriu Timor-Leste tomak.
Tanba ne'e, atividade monitorizasaun, kontrolu no proteksaun ba patrimóniu Estadu bele hala'o iha ne'ebé deit tuir nesesidade no dispozisaun legal sira ne'ebé vigora.
Nia mós esklarese katak área husi Estátua São João Paulo II to'o área ne'ebé planeia atu instala Estátua São Miguel Arkanju konsidera hanesan parte husi área ne'ebé governu prepara ba dezenvolvimentu turizmu iha futuru.
Planu ne'e tama ona iha estratéjia dezenvolvimentu Munisípiu Liquiçá, ne'ebé hakarak transforma área refere sai fatin turístiku ida ne'ebé bele atrai vizitante sira no promove kresimentu ekonómiku lokal.
"Rai sira ne'e la'ós propriedade privada ema ida nian. Estadu mak iha direitu no responsabilidade atu jere no utiliza rai sira ne'e ba interese públiku no dezenvolvimentu nasional. Tanba ne'e, laiha ema ida mak bele okupá ka impede implementasaun planu dezenvolvimentu governu nian iha área refere,” Dehan nia liu husi Komunikadu ne’ebé online INDEPENDENTE asesu, Kinta (11/06).
Nune’e mós Autoridade Suku Tibar hato'o katak okupasaun rai ilegal bele hamosu problema sosiál, disputa rai no afeita ordenamentu territorial ne'ebé governu estabelese ona. Tanba ne'e, autoridade lokal sira husu ba komunidade ne'ebé envolve iha atividade refere atu respeita lei, regulamentu no orientasaun governu nian.
Autoridade Suku Tibar mós apela ba entidade relevante sira no komunidade tomak atu servisu hamutuk hodi prevene okupasaun rai ilegal no destruisaun ba ambiente.
Nia husu ba autoridade kompetente sira atu kontinua halo verifikasaun no sensibilizasaun ba komunidade, atu nune'e bele mantein orden, seguransa no sustentabilidade ambiental iha área foho leten Tibar.
Autoridade Munisipál Likisa reafirma nia kompromisu atu proteje patrimóniu Estadu, konserva ambiente no garante utilizasaun rai ho responsabilidade, transparénsia no tuir lei ne'ebé aplika iha territóriu Timor-Leste.
Purtantu, atividade ne'e hetan akompañamentu husi APA Bazartete, membru PNTL Munisípiu Likisa, F-FDTL Destakadu Likisa, Guarda Floresta no komunidade sira iha Suku Tibar, ne'ebé hamutuk apoiu esforsu governu nian, atu proteje área protejida no asegura dezenvolvimentu sustentável ba futuru Munisípiu Likisa.








