PM Xanana hatete, bainhira sente seidauk preparadu, tenke prepara an di’ak liu tán atu bainhira simu podér lokál bele korresponde ba saida mak estadu husu.
“Ohin aprezenta ona rezultadu avaliasaun kona-bá kondisaun mínima. Sei kontinua hala’o avaliasaun.Hosi estrutura munisipál, suku to’o iha ladeia imi mak tenke responde duni kritéria sira.Lalika ansi dehan imi preparadu ona.Saida de’it mak imi halo, imi mak tenke sente duni katak loos duni ita preparadu ona,” dehan PM Xanana, iha salaun Parokiál Manatuto, Sesta (27/02).
Tan ne’e, Xanana hatutan, hahú agora tenke prepara an tuir kritéria sira ne’ebé Governu hatuur ona, liu-liu iha área finansas, administrasaun, planeamentu no ezekusaun tuir Lei.
Iha biban ne'e, Ministru Administrasaun Estatál (MAE), Tomas do Rosário Cabral esplika, prezensa Primeiru Ministru nian ho ekipa ministeriál sira iha munisípiu Manatuto atu ko’alia kona-bá desentralizasaun podér lokál.
“Diskusaun ohin foka liu bá saida mak autoridade munisipál fó bá Governu Sentrál atu bele hadi’a bá oin. Tanba iha ne’e prezente mós Ministru lubuk ida, idaidak bele haree ninia área hanesan edukasaun, saúde, infraestrutura, agrikultura, obras públikas no seluk-tán,” Ministru ne’e hatete.
Tomas husu bá autoridade sira atu kontinua hadi’a servisu sira, liu-liu tenke hadi’a mak koordenasaun.
Prezidente Autoridade Munisipál, Luís Inacio Henriques Fernandes dekalara prontu simu desentralizasaun.
“Ami husu nafatin tulun husi Governu Sentrál atu liberta povu husi mukit no ki’ak. Entrega podér lokál iha vantajen barak liu tanba Prezidente munisipál tuir mai mós sei simu lejitimidade husi ninia povu rasik,” dehan Luís.
Durante sesaun avaliasaun, autoridade sira mós aprezenta perfil Manatuto no ninia potensiá, inklui progresu servisu públiku sira, programa sira ne’ebé la’o hela, no prioridade dezenvolvimentu anteriór sira, hodi garante prontidaun ba desentralizasaun iha tinan 2027.
Entretantu, Polítika ne’e hatuur iha Lei númeru 3/2016 kona-bá Podér Lokál no Desentralizasaun Administrativa ho nia objetivu prinsipál sira maka: hametin demokrasia lokál, povu bele partisipa direta iha tomada desizaun, hasa’e efisiénsia servisu públiku, promove dezenvolvimentu ekonómiku no sosiál, munisípiu bele planeia dezenvolvimentu tuir realidade rasik, hamenus sentralizasaun iha kapitál no aumenta transparénsia no responsabilidade.
Iha vizita ne’e Primeiru-Ministru akompaña hosi membru Governu balun no partisipa husi autoridade munisipál, seitór privadu, autoridade postu, autoridade lokál, veteranus, diretór servisu munisipál sira, xefe departementu sira, intelektuál sira inklui autoridade sivíl ho militár.
Munisípiu Manatuto iha postu administrativu neen:Barique, Laklubar, Laleia, Manatuto, Soibada no Laclo, ho ninia área 1785.86 kilometru kuadradu.
Totál populasaun iha munisípiu Manatuto hamutuk 67.628 ne’ebé ko’alia Lian Tetun, Galolen, Idate Habun no Dadua.








