BCTL identifika osan falsu 200 sentavus sirkula iha rai-laran Featured

By Julia Martins Marsu 05, 2026 140
FOTO: Espesial. FOTO: Espesial.

DILI: Banku Sentrál Timor-Leste (BCTL)  identifika osan 200 sentavus komesa sirkula iha rai-laran, tanba ne’e BCTL hamutuk Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) liu husi Polísia Nasionál Servisu Investigasaun Kriminal, husu komunidade sira ne'ebé iha duvidas ba osan sira ne'e, bele hato'o keixa ba parte kompetente sira hodi prosesu investigasaun.

Jerente Operasaun Moedas BCTL, António Espírito Santo hatete, agora dadaun BCTL servisu hamutuk ho autoridade kompetente sira indentifika ona sirkulasaun osan falsu 200 sentavus tinan 2017 ne'ebé produz husi kriminosu sira no sirkula ona iha rai laran.

Tanba ne’e, Posivelmente sirkula liu husi merkadu, loja, estasaun Gazolina ou Gazoel, vendedores móvel, jogus no fatin sira ema sosa no fa'an sasan.”

“Tanba ne'e hato'o ba komunidade iha teritoriu nasional atu verifika ho atensaun osan 200 sentavus, série 2017, bainhira halo tranzaksaun ruma sosa no fa’án sasan. Se karik bainhira halo transaksaun ruma mak suspeita moeda 200 sentavus falsu, labele fó fila-fali osan ne'e ba sirkulasaun. Rai hela moeda ne'e no komunika kedas ba Banku Sentral,” Dehan nia liu husi Konferensia Imprensa, iha Bairo Foramoza, Horseik

Nia informa, ba osan falsu 200 sentavus, iha sesta semana kotuk primeira vez banku sentrál detekta osan ne'e, husi Banku Sentrál hala'o nia atividade servisu bankaria nian, katak kliente Banku sentral nian,  ne'ebé mak lori osan mai Banku sentral ho prosesu ida-ne'e mak Banku sentral identifika iha osan falsu sirkula hamutuk ho osan di'ak iha 200 sentavus iha rai-laran.

Nia esplika, diferensia iha kuaze la hanesan ho orijinál, osan kór ladún moos, iha letra BCTL iha osan falsu nian la mos no la klaru, tinan 2027 hakerek dodok maluk, palavra Repúblika Demokrátika de Timor-Leste, nia asentu iha ú no Á ne'e uza asentu marka mihis.

“Maibé iha orijinál letra BCTL letra moos, 2017 nian númeru besik malu no asentu sira iha ú ho Á nian ne'e uza marka mahar,” Nia esplika.

Nia haktuir, ba asuntu ne’e BCTL husu ba komunidade sira atu nafatin utiliza ita nia osan centavos husi 1c, 5c, 10c, 25c, 50c, 100c no 200c, no nafatin tau fiar ba Autoridade kompetente sira nomos koopera hodi identifika no buka tuir kriminozu sira ne'ebé responsabiliza ba aktus produz no sirkula osan 200 sentavus falsu iha  rai laran.

Iha fatin hanesan, Superintendente Asistente Xefe Diresaun Servisu Investigasaun Kriminal PNSIK, Mouzinho Correia, husu ba komunidade sira bainhira iha informasaun kona-ba osan falsu hato'o kedas keixa ba parte kompetente sira ne'ebé besik atu sira halo intervensaun.

“Bainhira públiku hetan osan sira ne'e duvidas iha ita boot sira nia leet ne'e iha OPS iha, Polísia Eskuadra ne'ebé besik hakbesik sira hodi informa ba sira no sira kontaktu ba Diresaun Nasionál hodi halo intervensaun. Prosesu la'o hela ita seidauk bele hatete deskonfia sese, maibé prosesu la'o hela. Hahú 50 sentavus to'o ohin loron prosesu ne'e seidauk taka, se polísia mesak, Autoridade mesak ne'e la fasil hodi identifika, tanba ne'e presiza kontribuisaun informasaun husi parte hotu-hotu, husi komunidade karik iha fatin ne'ebé deskonfia informa ba PNTL ba PSIK para ita halo intervensaun,” Nia informa.

Biban hanesan, Investigasaun Polisia Sientifiku Investigasaun Kriminal (PSIK), António Ribeiro deklara, prosesu sei la'o nafatin bainhira tama ona iha investigasaun ne'e hanaran segredu da Justisa.

Tanba ne'e, parte PSIK nian labele fó sai iha ne'e, maibé bainhira investigasaun la'o mak foin hatene.

Rate this item
(0 votes)

Independente Digital TV

Follow us on Facebook

Kalendariu Notisia

« March 2026 »
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31