Diretór Ezekutivu ADTL, Cesario da Silva hatete, polítika salvaguarda, protesaun labarik no fraude importante ba EhD, tanba situasaun reál ne’ebé akontese iha Timor-Leste hatudu EhD sempre sai objetu ba sosiedade em-jerál.
“Ita-nia objetu hosi formasaun ne’e atu hametin responsabilidade morál no profissionál iha membru organizasaun ADTL nian iha Timor-Leste,” Nia dehan ba jornalista sira, hafoin halo abertura ba formasaun kona-ba polítika salvaguarda no formasaun importánsia Planu Asaun Nasionál Ema ho Defisiénsia iha Timor-Leste, iha salaun Jão Paulo Komoro (23/03)
Nia dehan, liu husi formasaun ne'e importante atu kombate violénsia hasoru labarik no asegura katak labarik sira hetan protesaun másimu.
Tanba ne’e, ohin fó formasaun ba membru organizasaun sira durante loron rua, loron dahuluk foka ba polítika salvaguarda hodi haforsa organizasaun ne'e nia polítika, atu oinsá bele haree kona-ba polítika protesaun ba feto no labarik-feto no ko'alia mós kona-ba fraude.
Nia haktuir, situasaun sira-ne’e mak bele hatudu organizasaun nia kapasidade forte. Loron daruak sei kontinua ba formasaun advokasia nian, ne'ebé sei liga liu ba planu asaun nasionál no konvensaun ba ONU direitu EhD.
Membru ADTL iha organizasaun 28 no kada organizasaun ne’ebé partisipa formasaun na'in rua ka tolu, entaun kauza ema na'in-40.
Iha fatin hanesan, Prezidente Board husi Asosiasaun Defisiénsia, Crecencia Madeira de Deus hatuta, formasaun ne’e importante ba EhD sira, atu hasa’e sira-nia kapasidade iha área referida.
“Ohin loron ita la'ós de’it mai aprende dokumentu ka polítika sira. Ita mai atu hametin responsabilidade morál no profissionál iha ita-nia organizasaun. Tanba ita ko'alia kona-ba polítika protesaun labarik, prevensaun ba Sexual Exploitation, Abuse and Harassment (SEAH), polítika anti-fraude no integridade organizasaun. Ida-ne'e la'ós deit regra ka dokumentu administrativu. Maibé ida-ne'e kona -ba seguransa, dignidade, no direitu umanu,” Kata nia.
Nia reforsa, labarik sira, liliu labarik ho defisiénsia, iha risku boot atu hetan violénsia, abuzu, no esplorasaun. Tanba ne'e, organizasaun tenke sai fatin ida-ne'ebé seguru, konfiavel, no proteje sira.
“Tanba polítika SEAH fó orientasaun klaru ba ita hotu atu prevene situasaun abuzivu rekoñese sinál sira husi abuzivu no responde ho responsabilidade no transparénsia hanesan lider no membru organizasaun, ita botu iha dever atu la tolera forma ida de’it. Nune'e mós kona-ba anti-fraude no integridade, ita tenke garante katak rekursu sira uza ho chek no transparente,” Nia afirma.
Nia subliña, desizaun sira halo ho onestidade no organizasaun halo servisu ho konfiansa husi públiku. Integridade la’ós de’it buat ida-ne'ebé ko'alia, maibé tenke pratika loron-loron.
Nia akresenta, polítika sira sei laiha signifikavu se la implementa iha pratika. Mudansa loos komesa husi atetude ema nian. Tanba ne’e ema hotu tau impotánsia no atensaun ho siriedade atu partilla esperiénsia, no kompromete katak tenke aplika buat ne'ebé aprende.
“Se ita halo ida-ne'e, ita bele kria organizasaun ida-ne'ebé seguru ba labarik sira, livre husi abuzu no esplorasaun, no forte iha integridade no konfiansa,” Nia hakotu.








