Print this page

Relatoriu Kamara Kontas: ANP-ANM seidauk hatama reseitas kompletu Featured

By Mariano Mendonca Janeiru 28, 2026 175
Ministra Finansas, Santina José Rodrigues Ferreira Viegas Cardoso. FOTO: Media-Gabinete Ministeriu Finansas// Ministra Finansas, Santina José Rodrigues Ferreira Viegas Cardoso. FOTO: Media-Gabinete Ministeriu Finansas//

DILI: Relatoriu Kamara Kontas hatudu katak Autoridade Nasional Petroleu no Autoridade Nasionál Mineiru seidauk hatama reseitas kompletu ba iha sistema estadu, ne’ebé difikulta atu halo rekonsiliasaun relatoriu ne’ebé Ministériu Finansas aprezenta.

Ministra Finansas, Santina José Rodrigues Ferreira Viegas Cardoso hatete, falta informasaun kompletu husi ANP sai hanesan problema ne’ebé temi iha relatoriu Kamara Kontas.

“Iha relatoriu Kamara de Kontas nian ko’alia kona-ba ANP seidauk hatama reseitas kompletu ba iha sistema, entaun mós difikulta Kamara de Kontas intermus de inkonsistensia atu halo rekonsiliasaun ba relatoriu sira ne’ebé Ministeriu das Finansas hato’o iha ne’e,” dehan Ministra iha audensia ho Komisaun C, iha Parlamentu Nasionál, Sesta (23/01).

Nia dehan, iha2023 ANP hahú utiliza sistema GRP maibé seidauk masimu, no iha 2024 mak foin utiliza masimu sistema ne’e.

Ba reseitas, nia dehan, ANP iha relatoriu hatete katak falta informasaun maibé Ministeriu Finansas hakarak prova katak iha pajina 278 husi relatoriu finanseiru ne’ebé MF hato’o, iha ne’ebá primeiru kedas jurus mai husi konta autonomu sira nian to’o 31 Dezembru 2024, ANP iha valor jurus akomuladu millaun $18.

Ba ANM, nia hatutan, iha tinan 2024 fahe ona kompetensia entre ANM ho ANP, no MF kontinua nafatin atu serbisu ho entidade públiku ne’ebé iha nune’e bele uza padraun ida ba relatoriu konsolidadu konta jeral estadu tuir mai.

“Ami toma nota ba rekomendasaun ne’ebé mak mai husi kamara de kontas,” nia dehan.

MF mós fiar katak iha tinan 2025, ANP sei bele hatama relatoriu kontas no reseitas tuir prazu legal.

Nia hatutan, sub-konta ANP ne’ebé uluk iha banku komersial daudauk ne’e halo ona tranzisaun ba sub-konta tesouru iha Banku Sentral Timor-Leste.

Relatoriu Kamara Kontas mós hatudu progresu iha parte submisaun relatoriu, tanba iha tinan 2024 total 111 entidade públika hatama sira-nia relatoriu,maibé iha 20 mak seidaun kumpre tempu legal estabelesidu, ne’ebé tuir lei tenke submete to’o fulan Maiu.

“Ha’u hanoin ida ne’e hanesan avizu ida ba ami hotu par toma nota ba relatoriu kontas nian atu bele kumpre tuir lei ne’ebé mak iha,” dehan nia.

Iha fatin hanesan, Ministru Petroleu Rekursu Minerais, Francisco da Costa Monteiro hatete, Ministeriu simu no anota rekomentasaun hotu husi Kamara Kontas relasiona ho ANP no ANM.

“Prontu rekomendasaun sira simu anota hodi ikus mai tinan sira tuir mai ami sei tenta serbisu ho ANP no ANM ami sei haree par asun espesifiku sira ne’e bele ajusta tiha,” nia dehan.

Entretantu, Xefe Bankada Partidu Libertasaun Popular (PLP), Maria Angelina Sarmento fó kritika ba reseita konsolidada ANP.

“Konta jeral estadu ohin mezmu ke esplika ona maibé reseita konsolidada husi autoridade ANP iha relatoriu tinan 2023 mosu, nune’e mós iha tinan 2024 relatoriu ne’e mensiona nafatin ANP ninia reseita konsolidada la hatudu. Iha tinan 2023 MF dehan katak periodu tranzisaun nia laran, mais 2024 seidauk bele aprezenta nafatin reseitas konsolidada,” katak nia.

Rate this item
(0 votes)