Print this page

Ministru Agio hasoru espesialista direitu marítima diskute kuadru lejizlativu ba ekonómia azul Featured

By Ekipa INDEPENDENTE Juñu 01, 2026 34
FOTO: G-Ministru Prezidénsia Konsellu Ministrus FOTO: G-Ministru Prezidénsia Konsellu Ministrus

DILI: Ministru Prezidénsia Konsellu Ministrus, Agio Pereira hasoru malu ho Profesór Doutór Vasco Becker-Weinberg, espesialista iha área Direitu Marítimu, iha ámbitu serbisu hodi prepara kuadru lejizlativu ba implementasaun Polítika no Planu Asaun ba Promosaun Ekonomia Tasi ida ne’ebé Reziliente no Sustentável iha Timor-Leste (2025–2035).

Enkontru ne’e hala’o hafoin estabelesimentu Grupu Traballu Ekonomia Azul, ne’ebé promove hosi Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, ho misaun atu dezenvolve instrumentu lejizlativu sira ne’ebé nesesáriu ba implementasaun polítika estratéjika ida-ne’e, liuliu iha área ordenamentu no jestaun espasu marítimu nasionál no mós área mariña protejida sira.

Durante reuniaun ne’e, debate pasu sira tuir mai hodi elabora lejizlasaun komplementár ba Dekretu-Lei n.º 15/2026, loron 1 fulan-abríl, ne’ebé estabelese baze ba ordenamentu no jestaun espasu marítimu nasionál, no mós kestaun sira ne’ebé relasiona ho protesaun ambientál, kombate peska ilegál, governasaun marítima no utilizasaun sustentável ba rekursus tasi nian.

Ko’alia kona-ba dezafiu sira relasiona ho formasaun rekursu umanu nasionál, koordenasaun institusionál entre entidades públika, no mós nesesidade atu adapta kuadru jurídiku ho espesifisidade nasionál no prioridades estratéjika Timor-Leste nian

“Polítika no Planu Asaun ba Promosaun Ekonómia Tasi ida ne’ebé Reziliente no Sustentável iha Timor-Leste hetan aprovasaun husi Konsellu Ministrus iha sorumutu loron 20 fulan-fevereiru tinan 2026, no estabelese vizaun estratéjika Governu Konstitusionál IX nian ba setór marítimu ba tinan sanulu oin mai, ho koordenasaun direta husi Primeiru-Ministru, ho apoiu hosi Gabinete Fronteiras Terrestres no Marítimas, no mós Unidade Ekonómia Azul ne’ebé iha relasaun,” Sita komunikadu ne’ebé Online INDEPENDENTE asesu husi  Porta do Governu, Segunda (01/06).

Polítika ne’e organiza tuir pilár prinsipál haat: investigasaun, edukasaun no literasia kona-ba tasi; prezervasaun no konservasaun tasi; utilizasaun sustentável ba rekursus tasi; no mós medida tranzversál sira hodi apoia ninia implementasaun. Entre prioridade sira ne'ebé identifika ona maka protesaun ba biodiversidade tasi, kombate hasoru peska ilegál, dezenvolvimentu turizmu náutiku no ekoturizmu, reforsu seguransa marítima, no mós modernizasaun ba infraestrutura portuária.

Vasco Becker-Weinberg hanesan profesór ida iha Fakuldade Direitu hosi Universidade de Lisboa no prezidente hosi Instituto Português de Direito do Mar (IPDM). Agora daudaun nia hala’o knaar nu’udar adjuntu no koordenadór jurídiku iha Estrutura Misaun ba Estensaun Plataforma Kontinentál (EMEPC, akrónimu iha lian portugés), no molok ne’e sai nu’udar membru Parlamentu Europeu, asesór iha Tribunál Konstitusionál portugés, no mós Adjunto do Secretário de Estado do Mar iha Governu Portugál XIX nian.

Grupu Traballu Ekonomia Azul sei kontinua serbisu tékniku no institusionál ne’ebé nesesáriu hodi fó apoiu ba implementasaun polítika ne’ebé Governu aprova ona.

Rate this item
(0 votes)