Orasaun ho neneik sulin husi ibun hodi akompaña mata-been ne’ebé hahú turuk iha hasan. Iha sira-nia kabas, aifuan oioin tara hela. Aifuan ne’ebé lorloron sira leba haleu sidade Dili, nu’udar oferta ida ne’ebé sira fó ba figura ne’ebé sira bolu ‘Aman’.

Ba Rozalina Pereira de Jesus, negosiante aileba ida, Lú-Olo nia hakat ne’e sente hanesan lakon aman ida iha família boot povu baibain.

“Ami sente lakon tebes.Ami-nia aman lakon leet husi ami.Tan ne'e ami povu aileba mai iha ne'e, tanba ami-nia domin, ami mai ho aifuan ne'ebé ami fa'an lorloron hodi oferese,” dehan nia, Kinta (25/06).

Aifuan ne'ebé nia lori la'ós de'it sasán ne’ebé baibain nia faan, maibé servisu ne’ebé nia halo lorloron hodi hamoris nia familia. Maibé loron ne’e, nia hakarak oferese hotu hodi hamaluk nia ‘aman’ ninia hakat ba fatin deskansa ikus.

Iha sikun seluk, Florinda dos Reis, negosiante ida husi merkadu Taibessi labele tahan nia mata-been bainhira hanoin hikas figura Lu Olo, ne’ebé nia bolu nu’udar ‘aihun boot’ ne’ebé fó mahon ba povu baibain.

“Hadomi duni ami-nia na’i-ulun hanesan aihun ida karik hamahon ami. Ami hanoin duni, tristi duni. Ami mai ne'e inisitiva ami nian, ami lori aifuan kariedade nian,” dehan nia.

Dezde notisia triste ne’e to’o iha sira-nia tilun, aileba sira kontaktu malu. La ho aranju ofisial, sira konkorda atu mai hamutuk iha mate-uma. Sira lori mai buat ne’ebé sira faan lorloron.

Istoria seluk mai husi Manuel de Jesus, negosiante ambulante ida ne’ebé sai kliente ba Lu Olo nia familia. Nia hanoin hikas tempu bainhira karosa modo nian ne’ebé nia dudu bele tama to’o kintal rezidensia no tama to’o dapur.

“Ema babain la tama no dudu gerobak la tama, maibé ha'u rasik dudu modo tama ba iha laran, uma uluk prezidente sei hela iha kraik ne'ebá ne'e.”

“Iha momentu ne'ebá ha'u faan modo no lori modo tama ba iha laran, Saudozu dehan ba ha'u ‘aban bainrua ami hela iha fatin seluk, o bele tuir ka la'e?’ ha'u dehan bele,” nia lembra.

Bainhira Saudozu Lu Olo muda hela fatin, Manuel hahú buka tuir no ikus mai konsege hetan, no husi ne’ebá familia Saudozu nian sai ninia kliente.

“Dader ha'u lori gelobak mai dudu tama kedas ba iha dapur laran no Prezidente hola modo sira ne'e hotu kedas,” nia lembra.

Ba Manuel, Lú Olo laos de’it eis Prezidente ida, maibé kliente leal ida no mós ema ida ne’ebé trata nia ho respeitu hanesan umanu.

Tanba ne’e, bainhira notisia kona-ba Lu Olo ninia mate to’o iha nia tilun, nia sente hanesan lakon ema ida ne’ebé besik tebes ba nia iha nia moris lorloron.

“Agora ema di’ak hanesan ne’e laiha ona,” dehan nia ho neneik.

Iha atmosfera emosional ne’e nia leet, reprezentante familia ne’ebé mós nu’udar membru bankada Fretilin iha Parlamentu Nasionál, Lidia Norberta, hato’o ninia apresiasaun ba aileba sira ne’ebé mai hodi presta omenajen.

Nia hatete, meza hirak iha mate-uma nakonu ho aifuan ne’ebé povu baibain lori ho domin, simbolu ida katak Lu Olo besik ho ninia povu.

“Ida ne'e mak domin husi imi. Ami agradese tebes ba ita-boot sira ne'ebé ohin mai,” dehan nia.

Entretantu, Jeneral Reformadu F-FDTL, Lere Anan Timur, fó hanoin katak Lu Olo ninia jornada moris labele haketak husi istoria naruk nasaun nian.

Nia hatete, durante tinan 24 luta, sira lao hamutuk ho objetivu ida de’it: ukun rasik an.

Maibé ohin loron, nia hatete, luta ne’e tenke kontinua ho forma ne’ebé diferente—hasai povu husik kiak no terus.

Entre aifuan no mata-been ne’ebé sulin, atmosfera iha rezidensia ne’e sai sasin kona-ba oinsa ligasaun metin entre lider ida ho ninia povu.

Ba aileba sira, Lú Olo laos de’it figura nasional. Nia mak Aman—Aman ida ne’ebé uluk loke espasu, hatudu oin-midar, no apresia sira la ho distansia.

No iha loron ne’ebá, sira mai laos nu’udar negosiante, maibé nu’udar oan ida ne’ebé hakarak haree sira-nia aman ba dala ikus.

Editor: Jorgino dos Santos